Get Adobe Flash player
Αρχική Δημοτικά Διαμερίσματα Δ/Δ Λεχαινών Ιστορία Λεχαινών

Ιστορικά -Ίδρυση

Με το Βασιλικό Διάταγμα της 8ης Απριλίου 1835, σχηματίστηκε ο Δήμος Μυρτουντίων, ως δήμος της επαρχίας Ηλείας με πληθυσμό 2.580 κατοίκους. Έδρα ορίστηκε η Μυρτουντία, τα σημερινά Λεχαινά. Ο δημότης ονομάστηκε Μυρτούντιος (Λεχαινίτης). Το όνομα του δήμου προήλθε από την αρχαία πόλη Μύρσινος, η οποία κατά την εποχή του Στράβωνα ονομαζόταν Μυρτούντιον.
Το Βασιλικό Διάταγμα της 27ης Δεκεμβρίου 1873, μετέφερε την έδρα του Δήμου από τα Λεχαινά στην Ανδραβίδα. Η μεταφορά έγινε γιατί είχε απλωθεί επιδημία ευλογιάς, ενώ ταυτόχρονα ενεργούνταν δημοτικές εκλογές. Μέχρι πέρατος των εκλογών μεταφέρθηκε και η έδρα από τα Λεχαινά.

alt 

 

 

Η Μάχη των Λεχαινών

Στις 11 Ιουλίου 1825, βγήκαν από την Πάτρα εφτακόσιοι Τούρκοι καβαλλαραίοι, που τους ακολουθούσαν δυο χιλιάδες πεζοί, και βάδισαν προς τον κάμπο της Ηλείας. Στις 12 Ιουλίου μπήκαν στα Λεχαινά και αιχμαλώτισαν σαράντα τρεις από τους αμάχους.
Όταν το έμαθε ο Γιώργης Σισίνης (προύχοντας της Γαστούνης, πεθ. 1831) έστειλε το γιο του Χρύσανθο (αγωνιστής από τη Γαστούνη, ο μεγαλύτερος γιος του προύχοντα Γεώργη Σισίνη, πεθ. 1845) με λίγους ντόπιους αρματωμένους και τριάντα Σουλιώτες για ν' αποδιώξουν τους εχθρούς. Μα όταν έφτασαν οι Έλληνες αυτοί στα Λεχαινά και είδαν το πλήθος των εχθρών, έφυγαν οι περισσότεροι.
Έμειναν μόνο οι Σουλιώτες και τριάντα από τους Ηλείους με τους γιους του Σισίνη. Πολέμησαν οι λίγοι αυτοί που έμειναν με τους Τούρκους καβαλλαραίους, από τόσο κοντά, που μονάχα οι μπιστολιές και τα γιαταγιάνα δούλευαν. Βοήθεια στα λίγα εκείνα παλικάρια ξεκίνησε να πάει και ο Κώστας Μπότσαρης με διακόσιους Σουλιώτες, αλλά δεν πρόλαβε τη μάχη, γιατί στο μεταξύ έφυγαν οι Τούρκοι καβαλλαραίοι, παίρνοντας μαζί τους και τους άμαχους που είχαν πιάσει προηγούμενα.
Στη μάχη εκείνη των Λεχαινών σκοτώθηκαν δεκατρείς Έλληνες και πενήντα Τούρκοι.

(Βλ. 'Λεξικό της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821', Χρ. Στασινόπουλου, τ. Β', Εκδόσεις Λεβεντιά, Αθήνα 1971).

 

Ο Ανδρέας Καρκαβίτσας

Στα Λεχαινά της Ηλείας γεννήθηκε το 1866 ο Έλληνας συγγραφέας Ανδρέας Καρκαβίτσας, που πέθανε στο Μαρούσι Αττικής από φυματίωση το 1922. Το σπίτι του Καρκαβίτσα στα Λεχαινά, κοντά στην αγορά, υπάρχει μέχρι σήμερα και είναι αξιοθέατο της πόλης. Προτομή του Καρκαβίτσα υπάρχει στην πλατεία Αγίου Δημητρίου, όπου και ο ομώνυμος καθεδρικός ναός της πόλης.
Η πλοκή του έργου του 'Λυγερή' εκτυλίσσεται στα Λεχαινά - μια ζωηρή εικόνα της ζωής στη μικρή και ανεξέλικτη κοινωνία μιας ελληνικής επαρχίας. Τα ήθη, τα έθιμα, οι συνήθειες και οι παραδόσεις της ελληνικής επαρχίας.
Ανάμεσα στις πολλές άλλες προσωπικότητες της τοπικής κοινωνίας των Λεχαινών, που έχαιρε ιδιαίτερης εκτίμησης από τους συμπολίτες του, ήταν και ο Δημήτριος Ιωάννου Σφήκας (1870 - 1947), Δημοδιδάσκαλος και επί πολλά χρόνια Διευθυντής στα Δημοτικά Σχολεία Αρρένων των Λεχαινών. Πέθανε στα Λεχαινά σε ηλικία 77 ετών και τάφηκε στο κοιμητήριο της πόλης.

 

 

 

ΙΣΤΟΡΙΑ   και  ονομασία  των  ΛΕΧΑΙΝΩΝ

Η  ιστορική  παρουσία  των  Λεχαινών,  σύμφωνα  με  καταγεγραμμένα  ιστορικά  γεγονότα,  παρουσιάζεται  τουλάχιστον από  την  εποχή  της  Φραγκοκρατίας.
Σε  ένα  πωλητήριο  έγγραφο  του  1324  αναφέρεται  ότι  παραχωρήθηκε  μεταξύ  άλλων  το  τιμάριο  LECHINA  από  τον  JEAN D' ANJOU  CONTE  DE  GRAVINA (πρίγκιπα  Ιωάννη  ντε  Γραβίνα) Φράγκο  αφέντη  του  Μωριά,  στους  Φλωρεντιανούς  τραπεζίτες  Ατζαγιόλι.Ο  Γκραβίνα  όπως  αναφέρεται  είχε  κατέβει  από  την  Νεάπολη  στη  Γλαρέντζα  με  στρατό  προκειμένου  να  ανακόψει  την  πολεμική  δραστηριότητα  του  δεσποτάτου  του  Μυστρά.Αποτέλεσμα  όμως  ήταν  να  μπλέξει  σε  πολέμους  να  καταχρεωθεί  και  να  επιστρέψει  απογοητευμένος  στην  πατρίδα  του,  αφήνοντας  τους  δανειστές  του  Ατζαγιώτες  τιμαριούχους  της  περιοχής  των  Λεχαινών.  Έτσι  βγαίνει  και  το  συμπέρασμα  ότι  από τα  παραπάνω  πρέπει  να  πήραν  τα  Λεχαινά  την    ονομασία  τους.

 

ΤΑ ΛΕΧΑΙΝΑ ΑΠΟ ΤΟ 1470 ΚΑΙ ΥΣΤΕΡΑ

Το  1470  η  Ηλεία  υποτάσσεται  στους  Τούρκους  ενώ  το  1687  οι  Βενετοί  επανέρχονται  και  ακολουθεί  μια  περίοδος  ευημερίας. Η  κοινωνική  οργάνωση  του  ντόπιου   πληθυσμού    με  βασικό  πυρήνα  την  διευρυμένη  οικογένεια  και  το  θρησκευτικό  παράγοντα  συνετέλεσε  στην  ενότητα  των  κατοίκων  της  περιοχής  και  στη  διατήρηση  της  Εθνικής  ταυτότητας,  καθώς  επίσης  και  σε  κάποια  αυτονομία.
Ειδικότερα  για  την  περιοχή  των  Λεχαινών  έχουμε  γραπτά  ιστορικά  στοιχεία  από  το  1780  έως  και  το  1870. Βρέθηκε  και  σώζεται  μέχρι  σήμερα  .  Επινόηση  κάποιων  προγόνων  μας  να  καταγράψουν  γεγονότα  της  εποχής,  ένα  είδος  ημερολογίου  θα  μπορούσαμε  να  πούμε  με  πολλές  πληροφορίες  γύρω  από  την κοινωνική  ζωή,  την  οικονομία,  τον  πληθυσμό,  την  εκκλησιαστική  περιουσία,  τα  ήθη  και  έθιμα  και  ιστορικά  θέματα  τα  οποία  αφορούσαν  τα  Λεχαινά.  Έτσι  φαίνεται  ότι  τα  Λεχαινά  αποτελούνταν  από  750  περίπου  κατοίκους,  εκ  των  οποίων  λίγοι  ήταν  Τούρκοι,  και  σχεδόν  ΄όλοι  ήταν  ιδιοκτήτες  γης. 'Όπως  φαίνεται  τα  Λεχαινά  ήταν  κεφαλοχώρι  ενώ  κάποιος  Τούρκος  Αγάς  είχε  μάλλον  αστυνομικά  καθήκοντα. Παράλληλα  αυτοί  που  αποφάσιζαν  για  διάφορα  σημαντικά  θέματα  των  Λεχαινών    ήταν  οι  δημογέροντες. 
Ακόμα  εμφανίζονται  και  ονόματα  Λεχαινιτών,  που  υπάρχουν  μέχρι  και  σήμερα  στην  κοινωνία  των  Λεχαινών,  που  πολέμησαν  σε  διάφορα  τότε  στρατεύματα. Όπως  αυτό  του  Κολοκοτρώνη  με  Λεχαινίτες  όπως  Χατζηγιάννης,  Ζαροκανέλλος,  Κλοκανάς,  Σισίνης. 
Η  κεντρική  εκκλησία  τότε  ήταν  η  Παναγία  με  δύο  μικρότερες  τον  Άγιο  Δημήτριο  και  την  Αγία  Τριάδα,  εκκλησίες  που  υπάρχουν  μέχρι  και  σήμερα,  ενώ  ήταν  και  έδρα  αρχιερατικού  επιτρόπου  του  Αγίου  Παλακών  Πατρών. Σύμφωνα  με  τα  χρυσά  και  ασημένια  αφιερώματα  στην  Παναγία  οι  κάτοικοι  πρέπει  να  ήταν  σχετικά  εύρωστοι  οικονομικά. Στο  χωριό  υπήρχε  ταβέρνα  καθώς  επίσης  και  λαϊκό  ψευτογραμματιζούμενο  καλλιτέχνη,  ποιητή,  εικονογράφο  κάτι  που  δηλώνει  ότι  ο  Τουρκικός  ζυγός  ήταν  ιδιαίτερα  χαλαρός.  Στη  συνέχεια  και  με  την  απελευθέρωση  τα  Λεχαινά  παίρνουν  το  δικό  τους  δρόμο.

 

Ε.Λ.Τ.Α. ΛΕΧΑΙΝΩΝ 1857

Σημαντικό  κομμάτι  για  την  ιστορία  των  Λεχαινών  αλλά  και τον ρόλο  που  είχαν  σαν  κομβικό  σημείο για  την  υπόλοιπη  περιοχή  είναι  και  τα  στοιχεία  που  υπάρχουν   για την  χρονολογία  που  ιδρύθηκε  το  ταχυδρομίο  στα  Λεχαινά.Σύμφωνα  με στοιχεία που έχει στο αρχείο του  ο Λεχαινίτης συλλέκτης  Αλέξιος  Καραμπέλης  το ταχυδρομείο  ιδρύθηκε  το  1857 και  είναι  το δέκατο  στη  σειρά  από  όσα πρωτολειτούργησαν  στην  Ελλάδα. Έτσι  μπορεί  να καταλάβει  κανείς  το σημαντικό  ρόλο που  έπαιζε  η  πόλη  των  Λεχαινών  την  εποχή  εκείνη  για την  ερύτερη  περιοχή  του  κάμπου.

 

alt

 

ΙΣΤΟΡΙΑ – ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΧΟΡΟΥ - ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ

Οι  γιαννήτσαροι  ή  Μπούλες  όπως  τους  λένε  είναι  μια  παρέα  από  έντεκα  άνδρες.Αυτοί  οι  έντεκα  χωρίζονται  σε  εφτά  γεννήτσαρους  δύο  Μπούλες  και  δύο  γέρους  ανδρόγυνο. Ο  αρχηγός  της  παρέας  λέγεται  γεννήτσαρης.Τα  δύο  πρωτοπαλήκαρα  είναι  ο  πρωτόγκοτσης  και  ο  δευτερόγκοτσης  και  σωματοφύλακές  του  οι  τέσσερις  γκότσηδες. Τέλος  στην  συνοδεία  του  είναι  και  οι  δύο  Μπούλες  απαραίτητη  ακόλουθει  της  όλης  παρέας  είναι  οι  γέροι.
Η  παρέα  την  ώρα  του  χορού είναι αραδιασμένη  με  τάξη. Στη  μέση  πάει  ο  γεννήτσαρσς  με  το  Κιλούμι  του  δεξιά  ο  πρωτόγκοτσης  και  αριστερά  του  ο  δευτερόγκοτσης. Μπρός  και  πίσω  του  από  μια  Μπούλα  και  στις  τέσσερις  γωνίες  οι  άλλοι  τέσσεις  γκοτσάδες.Ενώ  οι  γέροι  δεν  έχουν  συγκεκριμένη  θέση  παρά  τριγυρίζουν  την  ώρα  του  χορού  και  εμποδίζουν  τους  ζωηρούς  ή τα  μικρά  παιδιά  που  πειράζουν  τους  χορευτές.

Ο  Γιανίτσαρης  σαν αρχηγός  είναι  εκείνος  που  διευθήνειτην  παρέα. Δίνει  το  πρόσταγμα  της  αρχής  και  του  τέλους  του  χορού. Το  Κιλούμι  είναι  χαρακτηρηστικό  σύμβολο  του  αξιώματός  του  και  το  κρατάει  πάντα  ψηλά  την  ώρα  του  χορού,  δίνοντας  το  σύνθημα  της  έναρξης  και  τέλους  του  χορού,  της  φούρλας  και  της  αλλαγής  του  σκοπού  που  παίζουν  οι  γύφτοι  μουσικοί. Γι  αυτό  και  ο  γιανίτσαρης  πρέπει  να  είναι  ο  πιο  επιβλητικός  σε  εμφάνιση,  αλλά  και  πολύ  καλώς  γνώστης  του  χορού.  

 

ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ  ΓΙΑΝΙΤΣΑΡΩΝ

Ο  πιο  λαμπρά  ντυμένος  είναι  ο  Γιανίτσαρης μια  και  αυτός  είναι  ο  αρχηγός. Οι  υπόλοιλποι  εφτά  άνδρες  είναι  φουστανελοφόροι.
"Πλούσια  και  πολύπλοξη  η  χιονάτη  φουστανέλλα,  ώστε  στη  κάθε  φούρλα  του  χορού  ν΄ απλώνει  γύρω  τους  σαν  φωτεινός  κύκλος".
Ακόμα  στη  μέση  έχουν  ένα  μακρύ  ζωνάρι  και  από  πάνω  το  σελάχι. Από  την  αριστερή  πλευρά  σκορπάνε πλούσια  τα  κρόσια  της  άκρης  του  ζωναριού  ενώ  δεξιά  κρέμεται  μεταξωτό  φανταχτερό  Καλαματιανό  μαντήλι. Ενώ  μερικές  φορές  μέσα  στο  σελάχι  βάζουν  και  καμιά  ‘’διμούτσουνη’’  μπιστόλα,  μαζί  με  το απαραίτητο  πάντα  μαχαίρι,  πού  όταν  χορευούν  το  κρατούν  στο  χέρι.
Στο  κορμί  φορούν  άσπρο  πουκάμισο,  και  από  πάνω  βελούδινο  μειτανογελέκο.Στο  κεφάλι  έχουν  βαθυκόκκινο  φέσι  τσακισμένο  προς  τ’ αριστερά  όπου  απλώνεται   στους  ώμους  η  μαύρη  και  γιαλιστερή  φούντα. Κάτω  από  τη  φουστανέλλα  ίσα  ίσα  που  διακρίνεται  το  δίμιτο  σωπάνι,  ενώ  στις   άνζτες  ολόασπρες  κάλτσες  με  καλτσοδέτες  πολυκέντητες  περίγυρα. Στο  πόδι  φοράνε  τα  τσαρούχια.